Svakog petnaestog avgusta, na Veliku Gospu, u Romskom naselju u Apatinu održava se kulturno-zabavna manifestacija Romska noć. Toga dana veselje u naselju počinje od jutra a do večeri se skupi nekoliko hiljada gostiju iz zemlje i inostranstva. Romi poznati po lepoj muzici i dobrom provodu otvaraju vrata svojih domova i bogatom trpezom dočekuju goste.
Tokom dana gosti manifestacije imaju priliku da uživaju u kirbaju, štandovima sa ukusnom hranom i suvenirima, ringišpilu i veseloj atmosferi punoj razdraganih posetilaca. Negde oko 19h u naselju počinje bogat muzički program. Na bini nastupaju kulturno-umetnička društva i pevači koji igrom i pesmom predstavljaju romsku kulturu.
Nakon toga bira se kraljica Romske noći koja tu titulu nosi sve do naredne proslave. Šatori su već uveliko postavljeni a pod šatorima se polako okupljaju gosti koji uz veselu romsku muziku uživaju sve do sitnih sati.
Atmosfera u naselju tokom te noći je nesvakidašnja i neponovljiva. Masa ljudi sa osmesima na licu pleše i peva uz muziku ispod šatora ili pod vedrim nebom. Uz muziku se nazdravlja, igra kolo, jede, vode se razgovori. Devojke i žene oblače svoje najlepše haljine i sa svojim prijateljima i partnerima prepuštaju se atmosferi.
Tokom te noći potroši se mnogo novca ali niko ne žali za njim. Za tu noć se i čuvao. Svi su srećni jer su okruženi svojim prijateljima i članovima porodice koji su toga dana došli iz svih krajeva sveta.
Za Rome je taj dan poseban ne samo zbog dobrog provoda nego i zbog verovanja da Velika Gospa ispunjava njihove molitve. Takođe tog dana imaju priliku da provedu kvalitetno vreme sa svojim porodicama i prijateljima što nam je u ovim današnjim vremenima uglavnom uskraćeno.
Slavlje pod šatorima obično traje do dva ujutru a oni najveseliji premeštaju se u neku od tradicionalnih lokalnih kafana gde uz zvuke romske muzike nastavljaju da uživaju sve do zore.
Kada napolju svane, muzika polako prestaje a gosti još neko vreme ostaju za stolovima i vode one mudre razgovore kakvi se obično vode u sitne sate. Sa prvim zracima Sunca teška srca opraštaju se od Romskog naselja željno iščekujući narednu Romsku noć.
–
–
Romsko naselje u Apatinu poznato je i po nagrađivanom filmu “Skupljači perja” reditelja Saše Petrovića. Neke od scena snimane su upravo na ovom mestu. Iako danas apatinsko romsko naselje važi za jedno od najuređenijih romskih naselja, ipak je uspelo da zadrži onaj šmek iz ranijih dana i da sačuva romsku kulturu i tradiciju.
Ukoliko želite da saznate nešto više o životu Roma na ovim prostorima kliknite na link u nastavku https://www.radiodunav.com/nastanak-i-zivot-romskog-naselja/.
–
–
Romski način života prikazan je u mnogim knjigama, filmovima i pesmama. Sa romskom kulturom, tradicijom i svakodnevnim životom Roma, putem svojih filmova upoznao nas je i reditelj Emir Kusturica.
Jedan od njegovih poznatijih filmova na temu Roma, koji je po komentarima gledalaca ostavio možda i najveći utisak, je film “Dom za vešanje” koji možete pogledati i na youtube-u.
Trejler za film
–
–
U nastavku teksta uživajte u prelepoj romskoj muzici koju sam za vas odabrala.
Bojana Smiljanić